از ۱۸ فوریه ۲۰۲۷، هر باتری قابلحملی که تو محصولات فروختهشده در اروپا باشه باید با ابزار معمولی و بدون حرارت یا چسب مخصوص، توسط خود کاربر تعویض بشه. ولی یه استثنای بزرگ برای گوشیهای گرون هست که تقریباً همهی برندهای معروف زیرش میرن. برای بازار ایران، این قانون مستقیماً هیچ کاری نمیکنه — ولی مسیر تولید رو عوض میکنه.
باتری قابل تعویض گوشی: قانون دقیقاً چی میگه؟
پایهش Regulation (EU) 2023/1542 است؛ همون قانون باتری اروپا. ماده ۱۱ میگه باتریهای قابلحمل باید بتونن توسط کاربر نهایی جدا و تعویض بشن. «ابزار در دسترس تجاری» مجازه، ولی ابزار اختصاصی برند، حرارت و حلال نه.
تاریخ اجرا: ۱۸ فوریه ۲۰۲۷. یعنی حدود سه ماه دیگه.
برای گوشی و تبلت، قانون جداگانهای هم هست: Regulation (EU) 2023/1670, که همون قواعد طراحی سازگار با محیطزیسته. این یکی راه دومی گذاشته: اگه سازنده شرطهایی رو رعایت کنه، میتونه تعویض باتری رو بسپاره به تعمیرکار حرفهای، نه کاربر.
شرط معافیت چیه؟
سه شرط، و باید هر سهتا رو داشته باشی:
- باتری بعد از ۵۰۰ چرخهی شارژ، حداقل ۸۳ درصد ظرفیت اولش رو نگه داره.
- بعد از ۱٬۰۰۰ چرخه، حداقل ۸۰ درصد.
- گوشی حداقل IP67 باشه، یعنی در برابر آب مقاوم.
اگه این سهتا رو داشته باشی، باتری میتونه چسبیده بمونه و تعویضش کار تعمیرکار باشه. اپل، سامسونگ و گوگل همه میتونن این شرط رو پاس کنن — و احتمالاً میکنن.
یه خبر تازه هم هست: کمیسیون اروپا در ۱۴ جولای ۲۰۲۶ یه акт تصویب کرد که همین مسیر حرفهای رو به ساعتهای هوشمند واجد شرط، پروبهای دماسنج غذا و بعضی اسباببازیهای برقی (تا ۳۱ جولای ۲۰۳۰) هم تعمیم میده.
پس باتری گوشی قابل تعویض میشه یا نه؟
برای اکثر گوشیهای گرون، نه. برای گوشیهای ارزون و میانرده، شاید.
منطقش اینه: سازندهی گوشی ۱۵۰ یورویی نمیتونه تضمین بده باتریش بعد از هزار چرخه ۸۰ درصد ظرفیت داره و بدنه هم IP67 باشه. براش ارزونتره که در پشت گوشی رو با پیچ ببنده و کار رو تمام کنه. برعکس، اپل و سامسونگ براشون ارزونتره که باتری رو بچسبونن و شرطها رو پاس کنن.
پس نتیجهی عجیب این قانون اینه: ممکنه گوشی ارزون قابل تعویضتر از گوشی گرون بشه.
این خبر برای تو چه معنایی دارد
اگه تو ایران گوشی میخری، این قانون مستقیماً به تو مربوط نیست. ایران عضو اتحادیه اروپا نیست و گوشیهایی که اینجا فروخته میشن تابع اون مقررات نیستن.
ولی سه اثر غیرمستقیم داره.
اول: طراحی جهانی یکسان میشه. هیچ برندی برای اروپا خط تولید جدا نمیزنه. اگه یه مدل برای اروپا پیچخور بشه، احتمال زیاد همون طراحی به بقیهی بازارها هم میرسه. این اتفاق قبلاً با USB-C افتاد.
دوم: عمر گوشی طولانیتر میشه. هدف قانون اینه که آدمها گوشی رو بهخاطر باتری مرده دور نندازن. اگه این اتفاق بیفته، گوشیهای دستدوم بیشتری تو بازار میمونن و قیمت دستدوم منطقیتر میشه.
سوم: تقاضای لوازم جانبی شکل عوض میکنه. وقتی باتری قابل تعویض باشه، آدم کمتر پاوربانک میخره و بیشتر باتری یدکی. فعلاً برای بازار ما این سناریو دوره؛ تو ایران هنوز پاوربانک و شارژر همراه، جواب اصلیه.
تو ایران باتری گوشی رو کجا عوض کنیم؟
اینجا قانون اروپا کمک نمیکنه؛ انتخاب خودت مهمه.
- باتری اصل و با گارانتی. باتری بدون برند تو بازار ایران زیاد شده. ظرفیت روی جلدش واقعی نیست و بعد از دو ماه افت میکنه.
- تعمیرکار ثابت. باتری چسبیده رو با سشوار و کاردک باز میکنن. یه تعمیرکار خوب این کار رو با گرمکن کنترلشده انجام میده، نه با فندک.
- قبلش بپرس چسبش چیه. بعضی مدلها باتری با نوار کششی دارن که برداشتنش بیخطره. بعضیها چسب دوطرفهی قوی دارن.
سوالهای رایج
این قانون روی آیفون اثر داره؟
آیفونهای فروختهشده در اروپا باید با قانون سازگار باشن، ولی با معافیت. یعنی باتری میتونه چسبیده بمونه به شرط رعایت شرط ظرفیت و IP67. پس درِ پشتی بازشو نمیبینی.
باتری گوشی من قابل تعویضه؟
اگه مال ۲۰۲۷ به بعده، شاید. اگه مدل فعلیه، نه — باتری چسبیده و تعویضش کار تعمیرکاره.
باتری یدکی بخرم یا پاوربانک؟
برای استفادهی روزمره، پاوربانک. باتری یدکی فقط وقتی منطقیه که گوشیت رسماً قابل تعویض باشه.
جمعبندی
قانون باتری اروپا از ۱۸ فوریه ۲۰۲۷ اجرا میشه، ولی استثنای گوشیهای گرون، بیشتر پرچمدارها رو ازش خارج میکنه. برای تو، معنای عملیش اینه: عمر گوشی طولانیتر میشه، پس خرید یه گلس خوب و یه پاوربانک قابلاتکا بیشتر از قبل صرفه داره.
پاوربانکهای ارزونچی رو ببین، و اگه میخوای گوشی بیشتر دوام بیاره، گلس و قاب انتخاب اوله.
منبع: https://ecocomply.ai/blog/eu-batteries-regulation-removability-2027
